Kadınlar Olmadan Tuzaktan Kaçış Yok

Dünya tarihinde tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş süreci oldukça uzun bir döneme yayıldı. Ancak sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçiş süreci, bu döneme göre çok daha kısa sürede gerçekleşti ve bugün yaşadığımız ekonomik sistem her bir ülkenin gelişmişlik düzeyini arttırması ya da sürdürebilmesi için kaynaklarını azami verimlilikte kullanmasını gerektiriyor.

Sanayi devrimi sonrası üretimde en önemli ihtiyaç kas gücü oldu ve dolayısıyla da erkeklerin daha etkin rol aldığı bir ekonomik ortam şekillendi. Bilgi toplumu ise, insan kaynaklarının zihinsel becerilerinin ve girişimciliğinin kas gücünden daha önemli hale geldiği bir yapıya dönüştü. Böylesi bir değişim, kadının iş hayatında etkinliğinin artması ve ayrımcılığın azalması için gerekli önemli bir fırsatı da beraberinde getiriyor.

Bahsettiğim ekonomik dönüşüme daha hızlı adapte olan hatta bu dönüşümü yöneten gelişmiş ülkelerde kadınlar bu anlamda hak ettiği rolü elde etmiş durumda. Nitekim rakamlar da bunu destekler nitelikte. Örneğin Almanya’da 1994 yılında kadınların istihdama katılım oranı %60 dolayında iken 2010 yılında bu rakam %67’ye ulaşmıştır. Aynı dönemde erkeklerin istihdama katılımı zaten oldukça yüksek bir rakam olan %79,8’den sadece %80,6’ya çıkabilmiştir. Avrupa Birliği (AB-15) için kadınların istihdama katılımı 1994 yılında %56,5 iken 2010 yılına gelindiğinde %63,5’a yükselmiştir. Erkekler için AB-15’deki aynı dönem verileri 1994 yılında %78,4 ve 2010’da %79,1 olarak gerçekleşmiştir. Bu örnekler dışında kadının işgücüne katılımı ve ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisinin olduğuna dair bir çok akademik çalışma da yapılmış ve yayınlanmıştır.

Öte yandan söz konusu gelişmiş ülkelerin daha yüksek katma değerli endüstrilere geçiş yaparken, emek yoğun iş kollarındaki yatırımların gelişmekte olan ülkelerde yoğunlaşması, bahsi geçen dönüşüm açısından istenen ekonomik altyapının oluşmasını güçleştirmekte. Bu olumsuz geçişe rağmen özellikle 2008’de tüm dünyada başlayan küresel kriz, bilgi ve iletişim teknolojilerinin sürüklediği ekonomik küreselleşme, bu ülkelerde de kadının üretkenliğinden ve becerilerinden daha etkin yararlanmayı bir istek olmaktan öte bir zorunluluk haline getiriyor.

Türkiye başta olmak üzere neredeyse tüm gelişmekte olan ekonomiler daha yüksek katma değer üretebilecekleri ve daha hızlı bir ekonomik büyüme performansı sağlayabilecekleri sektörlere yönelik politikalar geliştirmeye yöneldi. Bu politikalarda ülkenin sahip olduğu insan kaynaklarının kadın-erkek fark etmeksizin günümüz ekonomik sisteminde rekabetçiliği destekler hale gelebilmesine yönelik eğitim altyapısının oluşturulması en önemli unsur. İkinci nokta ise iyi eğitilmiş insan gücünün ekonomik değer üretilmesi sürecine etkin katılımının özel sektör ve kamu politikalarınca desteklenmesi.

Kadın nüfusunun erkek nüfusuna eşit veya bir çok ülkede erkek nüfusundan daha fazla olduğu dikkate alındığında, Türkiye’nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkelerde kadınların iyi eğitim olanaklarına sahip olabilmesi ve ekonomik yaşamda daha etkin roller üstlenebilmesi, sosyal bir eşitlik amacından öteye geçmiş ve bahsettiğim gibi ekonomik gelişmenin sağlanabilmesi ve sürdürülebilirliği açısından hayati bir öneme sahip durumda.

Yenilikçiliğin, yaratıcılığın bugün ulaştığımız teknolojik altyapı ile yaratabildiği ekonomik katma değere ilişkin bir çok başarı öyküsü ile doldu dünya. Erişilebilirliğin bu kadar arttığı ve pazarların asimetrik büyüdüğü bir küresel ekonomi ortamında, Türkiye’nin en önemli rekabet gücünün sahip olduğu insan kaynağı olduğunu söylerken hem ekonomik hem de sosyal anlamda kadınları sistemin ikincil unsuru haline getirmenin kaybı sizce de çok yüksek değil mi?

Fırsat eşitliğinin her anlamda sağlanması gereken bir dönemde, özellikle kadınlarımızın becerilerinin ekonomide daha fazla değer yaratır hale getirmesine odaklanmak belki de en öncelikli konulardan biri Türkiye için. Ama TÜİK tarafından yayınlanan rakamlar, hem sosyal hem de ekonomik olarak bu noktanın çok uzağında olduğumuzu net bir şekilde ortaya koyuyor.

21519_img_1_373_07.03.2016-1257024934

Kaynak: TÜİK

 

 

 

Örneğin nüfusun %49,8’ini oluşturan (39,5 milyon) kadınlarda işgücüne katılım sadece %30 ve istihdam oranı ise %26 civarında (aynı rakamlar erkekler için sırasıyla % 71,3 ve %64,8). Okur – yazar olmayan kadınların oranı da erkeklerin neredeyse 5 katı daha fazla. Kadının üretkenliğinden ekonomide yeterince yararlanamadığımız ve aynı şekilde kadınlarımıza ekonomik olarak belirli yaşam standartlarını sunamadığımız oldukça net bir şekilde görülüyor.

Bu rakamlar iyileşmeden adına “orta gelir tuzağı” dediğimiz tuzağı aşmak, gelişmiş ülkelerin kişi başı milli gelirini yakalamak sadece hayal olur. Dileyelim ki kadın istihdamı denildiğinde artık aklımıza soldaki değil, sağdaki resim gelsin. Ve yine dileyelim ki kadınlar Türkiye’de de ekonomik ve sosyal olarak hak ettiği yeri elde edebilsin.

İŞKUR'un Türkiye İşgücü Piyasası Talep Araştırması, örneklem, ham veri sonuçlarına göre, Edirne yüzde 40 ile Türkiye'de kadın istihdamının en yüksek gerçekleştiği il oldu. Araştırmaya göre, Şırnak, Siirt, Mardin, Ağrı ve Bingöl illerinde çalışanların sadece yüzde 10'a yakın kısmını kadınlar oluştururken, Edirne ise çalışanların yüzde 40'ı kadın olduğu belirlendi. Edirneli kadınların kentteki tekstil fabrikalarında hazırladığı ürünler yurt içi ve dışına gönderiliyor. (Cihan Demirci - Anadolu Ajansı)

woman-in-tech

Önceki Asgari Ücret: Bir Seçim Propagandasından Fazlası…
Sonraki Bireysel Emeklilikte Kaybolan Emek

Yazar Hakkında

Dr. Ahmet Oğuz Demir
Dr. Ahmet Oğuz Demir 8 yazı

<p>Ekonomist, Akademisyen. İstanbul Ticaret Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. 2006 yılından bu yana Ekonomistler Platformu Başkanı’dır. AB-Türkiye ilişkileri, uluslararası ekonomik ilişkiler, yeni ekonomi uzmanlık alanlarıdır.</p>

Bu yazıları da beğenebilirsiniz

Yeni Ekonomi Günlüğü 0 Yorum

Türkiye, 100. Yıl Hedeflerinde Kadınlar Olmadan Başarılı Olamaz.

Türkiye, Cumhuriyet’in 100. Yılında GSYH büyüklüğü bakımından dünyanın ilk 10 ekonomisi içinde yer almayı, kişi başına milli gelirini 25 bin dolara çıkarmayı, en az 2 trilyon dolarlık bir ekonomi büyüklüğüne

Yeni Ekonomi Günlüğü 0 Yorum

Türkiye İnovasyon Haftası’ndaydık

Bu yıl 4.sü düzenlenen Türkiye İnovasyon Haftasına İstanbul ev sahipliği yaptı. 8-9 ve 10 Aralık tarihlerinde İstanbul Kongre Merkezinde gerçekleştirilen etkinlikte inovasyonun ekonomik ve sosyal boyutlarının Türk İş Dünyasına etkisi,

Yeni Ekonomi Günlüğü 0 Yorum

Yenilikçi-Girişimci Üniversite Endeksi Üzerine

Bilim, Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı, TÜBİTAK işbirliği ile birlikte son dönemin popüler uygulamalarından biri olan bileşik göstergelere bir yenisini ekledi. Bu gösterge kapsamında Türkiye’deki vakıf ve devlet üniversitelerinin girişimcilik ve

0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış!

İlk yorumu yapan siz olabilirsiniz!

Yanıt verin