Markanın İnternette Haksız Yolla Kullanımı – Güryay Bingöl


Marka 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin(KHK) 5. maddesinde “bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini, bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işareti içereceği” şeklinde tanımlanmaya çalışılmıştır.

İnternet ise  İngilizce kökenli bir sözcüktür ve açılımı “Interconnected Networks” şeklindedir; Türkçesi  “kendi aralarında bağlantılı ağlar” şeklinde tanımlanabilir. Türk Dil Kurumu ise interneti “genel ağ” olarak tanımlamıştır. İnternet, dünya genelindeki bilgisayar ağlarını ve kurumsal bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır. Bu ağ çok protokollü bir ağ olup birbirine bağlı bilgisayar ağlarının tümü olarak da tanımlanabilir. Bilgisayarlar arasında veri transferi çeşitli protokollere tabi olarak paketler halinde gerçekleşir.

Günümüzde internet neredeyse her hanenin, kurumun, işletmenin  içinde mevcut olan bir ağ  haline gelmiştir. İnternet haberleşme ve ticaret dahil bir çok alanda sınırları kaldırmış ve küresel bir nitelik kazanmıştır. Hızlı bir iletişim aracı olması sebebiyle de yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunun doğal bir sonucu olarak da her türlü ticari teşebbüs internet üzerinde çok hızlı ve rahat bir şekilde faaliyetlerini sürdürüp ayrıca müşterilerine çok hızlı ve kolay bir şekilde ulaşabilmektedir. Bu nedenle işletmeler arası ve işletmeler ile tüketiciler arası  her tür ticari muamele  veya mal ve hizmetlerin elektronik olarak üretim, dağıtım, pazarlama, satış veya sevkiyatı olarak da tanımlanan “elektronik ticaret” herkes tarafından kullanılır bir hale gelmiştir.

Muazzam bir büyüklükte olan bu ağ  soyut bir nitelik taşıdığı için ihtilaflar çok kolay bir şekilde çıkmasına rağmen çözümleri bu kadar kolay olmamaktadır. Ticaretin olduğu her ortamda rekabet olacağı ve bununla beraber haksız rekabetin de olacağından dolayı bu gibi ihtilafların önüne geçmek anlamında,  ticari işletmelerin internet üzerinde kendi ararlında ve ayrıca tüketiciler ile aralarında ki muameleleri düzenlemek bir  gereksinim haline gelmiştir.  Fakat hala  uluslararası alanda etkin bir koruma bulunmayan ve bu konudaki düzenlemelerin çok yakın tarihte yapıldığı bir alanda ülkemizde bu alandaki eksikliğin giderilmesi amacıyla düzenlemelerini yakın tarihlerde yapmış olmasına rağmen ancak kısmen bu alanın ihtiyaçlarını karşılamıştır. Hala  belirsiz olan ve düzenlemeye ihtiyaç olan bir çok alan bulunmaktadır.

İnternet alanında düzenlemeler yapılmaya çalışıldığı sırada ticari işletmeler hızla markalarını  tanıtmak  ve   o markanın mallarını satışa sunmak için internet üzerinde alan adı almaya ve bu alan adı ile internet üzerinde yeni ürünlerini tanıtıp satışını yapmaya devam etmektedir. İnternete gün geçtikçe daha çok teşebbüs katılmakta ve faaliyetlerini bu ağ üzerinden devam ettirmektedirler.  Bu sebep ile internette bütün markalar  alan adı almaya ve bu şekilde satış ve pazarlamalarını yapmaya başlamıştır.  Tabi ki bu durum bir çok soruna gebedir. Örneğin bir markanın isminin geçtiği alan adının başka bir 3. şahıs da alabilmektedir. Hatta bu şekilde bu alan adlarını ilgili markalara yüksek fiyatlara geri satıp gelir elde etmektedirler. Başka bir ihtilaf ise farklı alanlarda  faaliyette bulunan fakat  benzer veya aynı isimlere sahip olan markalar veya işletmeler ile ilgilidir. Örneğin Profilo Alışveriş Merkezleri ile Profilo Dayanıklı Ev Aletleri esas olarak farklı iki alanda faaliyet gösteren ticari işletmelerdir. Fakat  internette Profilo Alışveriş Merkezlerinin web sitesine girmek isteyen bir kişi www.profilo.com adresine yönlendiği zaman karşısına Profilo Dayanaklı Ev Aletlerinin web sayfası çıkacaktır. Bu şekilde Profilo Alışveriş Merkezleri kendi tanınmışlığından Profilo Dayanıklı Ev Aletlerinin faydalandığını iddia edebilir. Gene www.forumistanbul.com web sayfasına giren bir kişinin karşısına her yıl ekonomi ile ilgili kongre düzenleyen uluslar arası bir platform çıkacaktır buna karşın www.forumistanbul.com.tr adresine girdiğinizde karşınıza  Forum İstanbul alışveriş merkezi çıkmaktadır. Bu şekilde internet ortamında karışıklık ve ihtilaf çıkması çok muhtemeldir.

Bir başka ihlal türü ise meta-tag yolu(yönlendirici kod) ile yapılan ihlal türüdür. Kişi arama motorlarında bir anahtar sözcük ile araştırma yaptığı zaman web sitelerinin arkasında bulunan kullanıcıların göremediği yönlendirici kodlara göre arama motorları bir seçim yapar ve bunları liste halinde kullanıcının önüne getirir. Bu yönlendirici kod bölümüne tanınmış bir markanın unvanını yazdığınızda sizin web sayfanızda bu liste arasına girer. Burada savunulan şey bu markanın tanınmışlığından bu şekilde yararlanmanın tüketicileri yanılttığı ve haksız rekabete yol açtığıdır. Fakat öğretide bunun aksi görüşlerde mevcuttur. Zira bu şekilde başka bir web sayfasına yönelen kişinin karşısına çıkan sayfa ile aslında arama yaparak ulaşmak istediği sayfanın aynı olmadığını ayırt edip bu sayfadan çıkma özgürlüğü mevcuttur. Bu durumun ihlal teşkil etmesi için görsel olarak da başka bir markanın işareti ve tanımlayıcı unsurunun bulunması gerektiği söylenmektedir. Fakat 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 9. Maddesinde “alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük veya benzeri biçimlerde kullanılması” halinde markaların bu durumun önlenmesini talep edebileceğini düzenlemiştir.

Bu ihtilaf örneklerini çoğaltmak mümkündür. Bu şekilde hem ticari işletmelerin birbirleri arasında hem de tüketiciler ile arasında bulundukları tüm münasebetleri kanun  koyucunun belirsizliğe yer vermeyecek şekilde düzenlemesi gerekir. Bu kadar yaygın kullanılan ve hukuk açısından ihlale müsait olan bu alanda daha detaylı bir düzenleme yapılması gerekmektedir. Mevcut düzenleme bu alanın dinamiklerine ve gelişimine ayak uyduramamakta ve ihtiyaçlarını karşılayamamaktadır. Fakat bu düzenlemeler yapılırken kanun koyucunun mutlak bir yasaklayıcı tutumda bulunmayarak internetin özgür ve özgürlükçü bir ortam olduğu unutulmadan bu çerçevede ihlallerin önüne geçmek için düzenleme yapması daha doğru olacaktır.

 

 

Önceki Uluslararası Finans Merkezi Olma Yolunda - Ekonomistler Platformu
Sonraki Ortak Konsolide Kurumlar Vergisi ve Türkiye - Arek Ferahyan

Yazar Hakkında

Ekonomistler Platformu
Ekonomistler Platformu 662 yazı

<p>Ekonomistler Platformu, Türkiye’de ekonomi politikaları alanında referans bir sivil toplum örgütü olmak üzere 2000 yılından bu yana faaliyetlerini sürdürmektedir.</p>

Bu yazıları da beğenebilirsiniz

Genel

Ekonomistler Platformu Hız Kesmiyor

Ahmet Can, Ekonomistler Platformu Genel Sekreteri         İşsizlik, iş piyasaları ve çalışanlar üzerine yazdığım yazılarıma bir aylık bir ara vererek, sizleri Ekonomistler Platformu’nun yeni dönemiyle ilgili bilgilendirmek

Genel 0 Yorum

Dünyadan: İş İlanı

Araştırmacı (Postdoc) “Çevre ve Kaynak Ekonomisi, Çevresel Yönetim” Yer: ZEW Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi, Almanya Son Başvuru Tarihi : 09 Haziran  2011 Manheim, Almanya, Avrupa Ekonomik Araştırma Merkezi (ZEW), kar

Genel 0 Yorum

Uluslararası Finans Merkezi Olma Yolunda – Ekonomistler Platformu

  Birçok noktada, fırsatları ve başarıyı yakalayarak Dünya arenasında söz sahibi olmak için, var olan kaynaklarımızı kullanıyoruz. Kalkınma düzeyi geliştikçe hedeflerimiz daha da büyümeye devam ediyor. Bunun en büyük aşamalarından